Kultura

Dylematy teatromana

Legendy Warszawskie_net

Od dawna podkreślam, że jestem zwolennikiem teatru „na żywo”. Jednak obecnie trzeba zadowalać się spektaklami prezentowanymi online. Jak się okazuje, i w tej kwestii można mieć dylemat.

Otóż, w sobotę, 30 stycznia 2021 roku, aż dwa warszawskie teatry (Teatr Powszechny i Teatr Syrena) przygotowały premiery online. Którą premierę wybrać? Nie odpowiem, ale spróbuję – w kolejności alfabetycznej – opisać przygotowania obydwu teatrów.

Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera przygotowuje premierę spektaklu Bieguni  w reżyserii Michała Zadary, na podstawie powieści Olgi Tokarczuk. Spektakl ma już za sobą, zorganizowany 5 grudnia 2020 roku, pokaz work in progress w ramach Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Boska Komedia.

BIEGUNI - fot. Krzysztof Bieliński
BIEGUNI – fot. Krzysztof Bieliński

Książka Bieguni Olgi Tokarczuk zdobyła literacką Nagrodę Nike oraz Międzynarodową Nagrodę Bookera. To zbiór pozornie niezwiązanych ze sobą opowieści, historycznych i współczesnych. Noblistka obserwuje w Biegunach zarówno ludzi w ruchu, jak i ludzi dążących do unieruchomienia życia przez odwieczną praktykę mumifikacji ciał.

Michał Zadara - fot. Krzysztof Bieliński
Michał Zadara – fot. Krzysztof Bieliński

Michał Zadara, laureat paszportu „Polityki” oraz Nagrody im. Konrada Swinarskiego, odnajduje w Biegunach innowacyjny sposób opowiadania, opisujący doświadczenie ludzkie w sposób autentyczny. Mówi on między innymi:

Olga Tokarczuk opisuje proces poszukiwania sensu życia. Sens ten pojawia się na chwilę, potem znika i ponownie toniemy w chaosie. Tęsknota za sensem prowadzi nas dalej przez chaos, z nadzieją, że gdzieś, na końcu pielgrzymki, znajdziemy odpowiedzi. Książki Olgi Tokarczuk to rodząca się przed naszymi oczami nowa klasyka nowej epoki – świata, który na dobre już odmówił nam spójności. I ta spójność już nawet nie jest przedmiotem tęsknoty; oswajamy się z rozpadem.

Bieguni - fot. Krzysztof Bieliński
Bieguni – fot. Krzysztof Bieliński

A co mówi nasza Noblistka? Oto fragment wypowiedzi Olgi Tokarczuk podczas rozmowy przeprowadzonej przez Tomasza Domagałę:

– Podczas pokazu warsztatowego, do którego podeszłam dosyć ufnie, ponieważ znam Michała Zadarę (znam jego twórczość, widziałam rzeczy, które robił), miałam wrażenie, że to jest reżyser, który zawsze z pewną odpowiedzialnością i uwagą odnosi się do tekstu, i to już mi dało taki rodzaj spokoju. Powiem szczerze, że się nie rozczarowałam, to znaczy – Michał Zadara pracuje z tekstem z szacunkiem, tak że i tutaj, w przypadku „Biegunów”, rozpoznawałam swój tekst. A mało tego – i to jest jakby wartość dodana tego wszystkiego – widziałam, że ten tekst jest umieszczony w nie do końca dla mnie oczywistych kontekstach. To jest to, co dla pisarki zdarza się, kiedy ma do czynienia z dobrą krytyką, to znaczy – krytyk potrafi odsłonić te rzeczy, których sama autorka nie jest świadoma albo czego nie zauważyła. (…).

Byliśmy z Michałem w kontakcie już dawno, kiedy on się przygotowywał do spektaklu. Byłam przyzwyczajona do tego, że spektakle robi się w trzy miesiące (…). Natomiast tutaj widziałam, jak Michał bardzo szczegółowo i dogłębnie pracuje z tekstem. Prawdę mówiąc, byłam zaskoczona, że jego praca polega na niezwykle uważnym, głębokim, kontekstowym czytaniu mojego tekstu jako tekstu kultury, jako tekstu zanurzonego głęboko w kulturze i niejako „ulinkowionego”. Inteligencja Michała polega na tym, że on te linki wszędzie widzi, on je potrafi wynaleźć. Wydaje mi się, że to jest cudowna wyobraźnia artystyczno-krytyczna. Potrafi umiejscowić tekst w czymś dużo szerszym, przez co właściwie każdy tekst jest tym, czym w rzeczywistości jest, mianowicie – nieodłączną częścią całej kultury, w której uczestniczymy, ponieważ urodziliśmy się ludźmi, urodziliśmy się tu, a nie gdzie indziej, po prostu jesteśmy częścią czegoś, co nas przerasta i przekracza, i w każdym naszym akcie twórczym odnosimy się do tego czegoś większego. I to u Michała jest, i to był miód na moje serce, on to wszystko widział. I tak jak powiedziałam, poszerzał także i moją świadomość jako autorki.

Skoro Noblistka chwali współpracę, zapraszam na transmisję online premiery spektaklu na platformie VOD: www.vod.powszechny.com:

Bieguni - plakat/studio graficzne Homework
Bieguni – plakat/studio graficzne Homework

Bieguni – premiera: 30 stycznia 2021 r., godz. 19:00, Teatr Powszechny w Warszawie (Scena Duża)

autorka: Olga Tokarczuk

reżyseria: Michał Zadara

adaptacja: Michał Zadara, Barbara Wysocka

scenografia: Robert Rumas

projekcje wideo: Artur Sienicki, Michał Zadara, Barbara Wysocka

kostiumy: Julia Kornacka i Kornelia Dzikowska

reżyseria światła: Michał Zadara

asystenci reżysera: Karolina Pawłoś oraz Maksymilian Nowak (Wydział Reżyserii AT w Warszawie)

inspicjentka: Iza Stolarska

obsada: Sylwia Achu (gościnnie, Akademia Teatralna w Warszawie), Arkadiusz Brykalski, Mamadou Góo Bâ, Wiktor Loga-Skarczewski, Karina Seweryn, Ewa Skibińska, Barbara Wysocka.

koprodukcja: Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie i Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie.

 

Legendy Warszawskie - grafika/ Materiał Organizatora
Legendy Warszawskie – grafika/ Materiał Organizatora

Z kolei Teatr Syrena przygotowuje Legendy warszawskie. W ten sposób Syrena powraca do formuły, z której scena przy ul. Litewskiej 3 była znana przez wiele dekad.

Doborowa trupa aktorska zabierze widzów w świat warszawskich legend – tych pogańskich i dzikich, tych już należycie chrześcijańskich oraz całkiem współczesnych. Znajomość podań zdecydowanie nie jest wymagana, bo w programie przeznaczonym dla dorosłej widowni znalazły się autorskie wersje legend, premierowe piosenki, monologi, inscenizacje oraz skecze napisane ku rozweselaniu. W świecie tego spektaklu mapa Warszawy wygląda zupełnie inaczej; jedyną epidemią, która grozi miastu, jest legendarny Mór; Syrena tłumaczy, jak ciężko chodzić na szpilkach, kiedy ma się tylko jeden ogon, a Wars spotyka nie tylko Sawę, ale również spacerującego po ulicy Chmielnej Czarnego Romana.

Reżyserką i współtwórczynią scenariusza Legend warszawskich jest Joanna Drozda, znana widowni teatru z podziemnej rewii Nogi Syreny oraz cyklu improwizowanych z widzami spektakli kryminalnych Morderca jest wśród nas. W obsadzie znaleźli się aktorzy i aktorki z zespołu Syreny, znani z musicalowych ról.

Spektakl powstaje w ramach projektu Społeczna Scena Debiutów, realizowanego przez Teatr WARSawy, który jest jego producentem. Tym razem debiutantami są kompozytor Michał Aftyka oraz scenografka Anna Macugowska, a Joanna Drozda debiutuje w roli twórczyni kostiumów.

Premiera spektaklu odbędzie się na początku na platformie VOD Syreny (www.vod.teatrsyrena.pl), a bilety online będą kosztować 15 zł. Kiedy teatry wznowią tradycyjną działalność, Legendy warszawskie będą grane na głównej scenie.

Legendy warszawskie – premiera: 30 stycznia 2021 r., godz. 19:00, Teatr Syrena w Warszawie

Reżyseria i scenariusz: Joanna Drozda

Dramaturgia i współpraca scenopisarska: Michał Wybieralski

Muzyka (debiut): Michał Aftyka

Scenografia (debiut): Anna Macugowska

Kostiumy (debiut): Joanna Drozda

Światła: Artur Wytrykus

Obsada: Filip Cembala, Przemysław Glapiński, Magdalena Placek-Boryń, Jacek Pluta, Agnieszka Rose, Anna Terpiłowska oraz gościnnie w spektaklu: Sylwia Achu i Maciej Pesta

Plakat: Marcin Markowski

Zapyta ktoś: skąd wspomniany na początku dylemat? Właściwie to sam nie wiem. Okazuje się bowiem, że obydwa teatry będą prezentować swoje spektakle również w innych terminach. Zatem każdy widz ma szansę na obejrzenie spektaklu Bieguni i wędrować przez Legendy warszawskie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.