Kultura

Liryczne szczęście

Szczęście fragment okładki

Szczęście Tamary Bołdak–Janowskiej – to czwarty tomik z Kolekcji Literatury, wydawanej przez Oddział Warszawski Stowarzyszenie Pisarzy Polskich i Instytut Literatury. Książka jest trzecim zbiorem poezji, która – jak na razie – przeważa w tej kolekcji.

Zabierając się do lektury liryków Tamary Bołdak-Janowskiej, założyłem, że tytułowe szczęście będzie słowem – kluczem. Tymczasem poetka pokazuje świat, w którym szczęście jest zaledwie  ułamkiem wobec gorzkiej  całości ludzkiego życia. „A jeśli życie w obie strony idzie, skacze, mknie?” – pytanie postawione przez „Zwierzę”, będące podmiotem lirycznym wiersza Tam, jest charakterystyczne dla trudnych pytań egzystencjalnych, które Czytelnik odnajdzie w świecie twórczym Poetki. Każdy wiersz staje się poematem, niosącym głęboką refleksję. Krótsze liryki na początku i na końcu zbioru tworzą swoistą klamrę kompozycyjną wokół umieszczonego w centrum zbioru liryku – poematu Zdolny.

Rozpoczynające tomik poezji liryki Nad ranem, Pamięć, Piosenka o śnie przywołują wizje senne, w których odnajdujemy tęsknotę za tym, co dawało poczucie szczęścia: „Chciałoby się tamtej kuchni z żyjącymi.” (Nad ranem); „Znowu wejść do starej chaty […] w skrzypnięcia domowe..” (Pamięć); „…abym dosięgła, poczuła, mogła cię znowu przy sobie mieć,..”(Piosenka o śnie).  Metaforyczne wiersze, oparte na wyjątkowych skojarzeniach poruszają istotne problemy życia i ziemi. Za jednoosobowym podmiotem lirycznym patrzymy na gwiazdę i na „własny ochłodzony szkielet”; myślimy o starości, żegnaniu z życiem, bólu i czujemy to bezpośrednie wyznanie: „Moja jesteś, chwilo. Należysz do mnie….” (Gwiazda).

Szczęście - okładka/ fot. Roman Soroczyński
Szczęście – okładka/ fot. Roman Soroczyński

Tamara Bołdak–Janowska uprawia wiele dziedzin humanistycznych: prozę, poezję, filozofię, eseistykę, publicystykę, sztukę teatralną ze szczególnym uwzględnieniem monodramu i prezentacji poezji. Przez kilkanaście lat, malutkiej wiosce Narejki na Podlasiu, reżyserowała coroczne widowisko pisarsko-teatralne pod nazwą Zajazd do Naraju. W 2010 roku Jej książka Rzeczy uprzyjemniające. Utopia była nominowana do Nagrody Literackiej Nike. Jest laureatką wielu nagród literackich.

– Poetka (…) „traktuje odbiorcę poważnie, jak partnera do filozoficznej dysputy nad najbardziej istotnymi i powodującymi cierpienie przejawami życia człowieka i ziemi, a raczej Ziemi.” – napisała w swojej recenzji Katarzyna Boruń – Jagodzińska.

Obraz świata, odczytany w wierszu-poemacie Zdolny, przeraża, dlatego podmiot liryczny zwraca się do nas  słowami: „Dalej! Płacz, człowieku! To nie jest ulga. To wysiłek obrazów. Obrazów zwycięskich i obrazów zabitych.” Sytuacja podmiotu mówiącego też nie jest inna. „Do kogo ja płaczę?” – pyta sam siebie. „Do Boga, milczącego jak rozerwana kieszeń..”. – słyszymy w odpowiedzi.

– „Poezja Tamary Bołdak-Janowskiej dotyka do żywego. I…do martwego. Biologia, zmysł jeden czy drugi – przenikają duszę.”  Taki oto komentarz redaktora tomiku, Krzysztofa Bieleckiego, chyba najtrafniej wyraża to, co dzieje się w duszy Czytelnika.

Tamara Bołdak–Janowska, Szczęście

Redakcja: Krzysztof Bielecki

Korekta: Małgorzata Strękowska-Zaremba

Projekt graficzny i skład: Tunia

Ilustracje: Tamara Bołdak–Janowska

Wydawca: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Warszawa i Instytut Literatury, 2020

ISBN: 978-83-959291-2-0 oraz 978-83-66359-90-1

Redakcja serii Kolekcja Literacka:

Piotr Müldner-Nieckowski

Anna Nasiłowska

Małgorzata Karolina Piekarska

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.