Kultura

Poetycka podróż

Królowa karnawału fragment okładki

Królowa karnawału Moniki Milewskiej – to piąty tomik z Kolekcji Literatury, wydawanej przez Oddział Warszawski Stowarzyszenie Pisarzy Polskich i Instytut Literatury.

Kolejny zbiór poezji z tej kolekcji zabiera nas w podróż. I to nie byle jaką! Tytułowy utwór prowadzi czytelników – a jakże! – na karnawał do Wenecji. Czy „tylko” tam? Otóż, nie! Również w następnych utworach Autorka z łatwością przeskakuje z jednego miasta do drugiego, całkiem odległego. W ślad za nią Czytelnik wędruje po Krupówkach w Zakopanem, by nagle znaleźć się na Puerta del Sol w Madrycie, a za chwilę płynąć po Canale Grande w Wenecji (Z ostatniej chwili). Ni stąd, ni zowąd opuszczamy duże miasta i trafiamy do bezimiennych miejsc. Jedne były świadkami tragedii (Serbska wioska), zaś w innych nic się nie działo (Dziura).

Równie łatwo Monika Milewska przechodzi od pradawnych dziejów do czasów współczesnych w bardzo wyrazistej Historii pięciu palców. Przyznam, że ten wiersz wstrząsnął mną. Moim zdaniem, powinien przeczytać go każdy „zamawiający [za pomocą pewnego gestu – RS] pięć piw”.

Jeden z recenzentów, Krzysztof Bielecki, napisał:

– „Poezja Moniki Milewskiej łatwo przemyka między epokami, między dobrem a złem”.

Właśnie dlatego Czytelnik musi być bardzo czujny: po niemal sielankowym początku utworu może nagle znaleźć się na celowniku snajpera (Jabłoń), zaś zwierzę pod lufą myśliwego (Prawdziwa miłość). Chyba nikomu nie przyszłaby do głowy konstatacja, że dwie kule wystrzelone w sierpniu 1914 roku w Sarajewie, „zabiły piętnaście milionów ludzi i ocaliły kilkaset tysięcy zwierząt…” (Konflikt interesów).

Monika Milewska to kobieta o szerokich zainteresowaniach. Jest antropologiem historii, poetką, eseistką i dramatopisarką. Studiowała i w Warszawie, i w Paryżu. Była stypendystką m.in. rządów francuskiego i włoskiego oraz tygodnika „Polityka”. Zadebiutowała już w wieku 13 lat w Telewizji Polskiej fragmentami poematu Waterloo. Zdobyła Grand Prix XV Festiwalu „Dwa Teatry” w Sopocie i Pomorską Nagrodę Literacką „Wiatr od morza”; była nominowana do Nagrody Literackiej NIKE.

Królowa karnawału - okładka/fot. Roman Soroczyński
Królowa karnawału – okładka/fot. Roman Soroczyński

W utworach Martwa natura i Gdański anioł Monika Milewska zachęca Czytelnika do wszechstronnego spojrzenia na dzieła sztuk plastycznych. Żydowska narzeczona daje pretekst do spostrzeżeń, jak obraz Rembrandta o tym samym tytule (oraz wiele innych dzieł sztuki) jest przyjmowany przez wycieczki szkolne, których uczestnicy „patrzą do wnętrza swojego smartfonu”. Utwór skłania też do stawiania pytań o Zagładę. I w tym miejscu przyznam, że czegoś nie rozumiem. Otóż Autorka napisała: „krematorium w którym palą obrazy w piekielnym ogniu komendanta Hansa Memlinga”. Szukałem tego nazwiska wśród komendantów obozów, ale nie znalazłem. Owszem, Hans Memling był autorem tryptyku Sąd Ostateczny, który znajduje się w Muzeum Narodowym w Gdańsku. Jeśli jest to przenośnia, to jej nie rozumiem. Cóż, nikt nie jest doskonały…

Wiadomo, że wiersz jest skondensowaną formą wyrażania myśli. Tym bardziej zaskoczył mnie sposób, w jaki Monika Milewska analizuje ludzkie charaktery (Predestynacja) i wieszczy, czym mogą skończyć się modne dzisiaj rekonstrukcje bitew (Zabawa). Z kolei Minuta ciszy skłania do głębokiej refleksji nad naszym jestestwem i odchodzeniem z gorszego ze światów.

Właściwie każdy wiersz zmusza Czytelnika do poszerzonej analizy, a ich treść – jak napisał Piotr Müldner-Nieckowski – „rośnie, obejmuje, nie pozwala odejść”.

Muszę jednak „odejść” od Królowej karnawału, by zachęcić P.T. Czytelników do smakowania tego pięknego tomiku poezji.

Monika Milewska, Królowa karnawału

Redakcja: Krzysztof Bielecki

Korekta: Małgorzata Strękowska-Zaremba

Projekt graficzny i skład: Tunia

Ilustracje: Joanna Sendłak

Wydawca: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Warszawa i Instytut Literatury, 2020

ISBN: 978-83-66359-94-9 oraz 978-83-959291-4-4

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.