Zbliżają się obchody 82. rocznicy Powstania Warszawskiego. Przedstawiamy niektóre elementy programu.

Już w lipcu 2026 roku rozpoczną się obchody 82. rocznicy Powstania Warszawskiego. Tradycyjnie ważnym animatorem i organizatorem uroczystości jest Muzeum Powstania Warszawskiego. Przygotowany przez nie program obejmuje kilkadziesiąt wydarzeń, których celem jest uczczenie Powstańców oraz przybliżenie kolejnym pokoleniom wydarzeń z sierpnia 1944 roku. Będą to między innymi koncerty, spektakl teatralny, wystawy, spotkania z Powstańcami, gra miejska oraz uroczystości upamiętniające.

Niektóre elementy obchodów zostały przedstawione podczas konferencji prasowej w Muzeum Powstania Warszawskiego, prowadzonej przez Agnieszkę Szydłowską – dyrektorkę-redaktorkę naczelną programu Trzeciego Polskiego Radia.

Tegoroczne obchody otworzy wyjątkowy koncert Błażeja Króla, przygotowany we współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego. Artysta zaprezentuje premierowy materiał z albumu Łączy nas…, na którym współcześni twórcy muzyczni, m.in. Andrzej Piaseczny i Daria ze Śląska, interpretują utwory inspirowane historią Powstania Warszawskiego i pamięcią o jego uczestnikach. W utworach słychać też głosy dzieci, które – jak powiedział Błażej Król podczas konferencji prasowej – także wystąpią podczas koncertu premierowego, organizowanego 25 lipca.

Dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego, Jan Ołdakowski, powiedział:

Album „Łączy nas…” jest formą upamiętnienia bohaterów sierpnia 1944 roku, jak i próbą rozmowy z historią – takiej, która pokazuje, że pamięć o Powstaniu Warszawskim pozostaje żywa i ważna także dziś. Artyści, czerpiąc z tamtych doświadczeń, budują most między przeszłością a teraźniejszością i przypominają o wartościach, które zachowują swoją aktualność niezależnie od czasu.

Niemal równolegle na ulicach Warszawy odbędzie się 35. Bieg Powstania Warszawskiego. Jego uczestnicy będą mogli wybrać trasę dopasowaną do swojego poziomu przygotowania i sportowych celów. Obejmie ona dwa dystanse (5 km oraz 10 km) i będzie przebiegać przez miejsca silnie związane z historią Powstania Warszawskiego, przebiegiem walk oraz punktami pamięci, między innymi przez teren Cytadeli Warszawskiej. Na trasie pojawią się grupy rekonstrukcyjne, a uczestnikom towarzyszyć będą pieśni powstańcze, podkreślające wyjątkowy i refleksyjny charakter biegu. Start obu dystansów nastąpi z Placu Krasińskich, a meta zostanie zlokalizowana przy ul. Zakroczymskiej.

26 lipca w Parku Wolności, przylegającym do Muzeum Powstania Warszawskiego, zostanie zorganizowane wydarzenie plenerowe dla rodzin z dziećmi noszące tytuł Zaczęło się za rogiem, czyli Powstanie Warszawskie w dzielnicach. Tego samego dnia, o godz. 18:00, zostanie odprawiona msza św. z udziałem Powstańców, harcerzy i Warszawiaków.

27 lipca w Elektrowni Powiśle odbędzie się premiera albumu fotograficznego Fotograf na wojnie. 36 klatek, mówiącego o prasowych sprawozdawcach wojennych. Zdjęcia z tego albumu zostaną zaprezentowane 31 lipca podczas wernisażu wystawy o tej samej nazwie, zorganizowanej w Galerii Plenerowej Muzeum Łazienki Królewskiej.

Natomiast od 29 lipca w Sali pod Liberatorem Muzeum Powstania Warszawskiego będzie można obejrzeć wystawę czasową Splot. Czy sukienka może być mundurem? O tym, jak wojna zmieniła strój Warszawiaków.  Jak podkreślił Jan Ołdakowski, hitlerowcy dążyli do tego, aby Polacy chodzili w łachmanach. Dlatego sposób ubierania się oraz zachowanie elegancji i czystości były formą walki z okupantem.

Od 29 lipca do 2 sierpnia na terenie Warszawy gościć będą uczestnicy Zlotu Harcerskiego w 82. rocznicę Powstania Warszawskiego, przebiegającego pod hasłem Pamięć zaczyna się w tobie. Zlot ma na celu oddanie hołdu Powstańcom Warszawskim, w szczególności harcerzom i harcerkom z Szarych Szeregów i innych organizacji walczących o wolność Ojczyzny podczas Powstania Warszawskiego.

30 lipca Powstańcy spotkają się w Parku Wolności z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydentem m.st. Warszawy. W czasie spotkania zostaną wręczone odznaczenia państwowe.

Kulminacją obchodów 82. rocznicy Powstania Warszawskiego będzie 1 sierpnia. Od godz. 15:00 w Parku Wolności będzie funkcjonować otwarte studio plenerowe, w którym m.in. będzie można wysłuchać Bohaterów, którzy stanęli do walki o stolicę. O godzinie „W” zabrzmią dźwięki syren. Jan Ołdakowski powiedział, że – jeżeli ktoś jest uczulony na dym rac – może przyjść do Muzeum Powstania Warszawskiego na Godzinę „W”.

O godz. 17:00 na ulicach Warszawy rozpocznie się akcja społeczna Wolność łączy, podczas której wolontariusze i harcerze biorący udział w Zlocie Harcerskim w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego będą pełnić wartę honorową w miejscach pamięci Powstania Warszawskiego na terenie całej Warszawy oraz wręczać uczestnikom akcji przypinki ze znakiem Polski Walczącej.

Z kolei o godz. 20:30 – po raz dwudziesty – na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego spotkają się miłośnicy piosenek powstańczych. Wspólne śpiewanie będzie wspomagane przez orkiestrę i chór pod kierownictwem Bartłomieja Wąsika. O północy, w Sali pod Liberatorem, odbędzie się premiera spektaklu Było niegorąco w reżyserii Aleksandry Bielewicz. O ile na spektakl premierowy będzie można wejść na podstawie zaproszeń, o tyle są jeszcze bilety na następne pokazy, organizowane w dniach 3-6 sierpnia.

2 sierpnia rodziny będą mogły sprawdzić się podczas gry plenerowej Labirynt ’44. Miasto (nie)zwyczajne. Jej scenariusz oparty jest na autentycznych wspomnieniach Powstańców zgromadzonych w Archiwum Historii Mówionej, dzięki czemu uczestnicy mogą poznać historię z perspektywy jej świadków i doświadczyć opowieści zakorzenionych w prawdziwych losach mieszkańców Warszawy. W tegorocznej edycji gry szczególny nacisk położony zostanie na codzienne życie warszawiaków podczas Powstania Warszawskiego — ich próby zachowania namiastki normalności, troskę o bliskich, wzajemną pomoc oraz codzienne wybory podejmowane w niezwykle trudnych warunkach. Tego samego dnia, o godz. 17:00, po raz dwudziesty, ruszy Masa Powstańcza – przejazd rowerami szlakiem walk powstańczych na Ochocie i Mokotowie.

5 sierpnia, o godz. 18:00, przy Pomniku Pamięci 50 Tysięcy Mieszkańców Woli Zamordowanych przez Niemców podczas Powstania Warszawskiego, odbędzie się Uroczystość w hołdzie ludności cywilnej Woli. Godzinę później rozpocznie się Marsz Pamięci – uroczyste przejście w kierunku Cmentarza Powstańców Warszawy upamiętniające mieszkańców stolicy, którzy zginęli podczas Powstania Warszawskiego. Marsz Pamięci zostanie zakończony zapaleniem zniczy przy Pomniku Polegli Niepokonani i na wystawie Zachowajmy ich w pamięci, poświęconej ofiarom cywilnym Powstania Warszawskiego.

Warto zwrócić uwagę na Konkurs Fotograficzny im. Eugeniusza Lokajskiego Pamięć „W” kadrze. Tematem zdjęć może być wszystko, co dotyczy upamiętnienia Powstania Warszawskiego – uroczystości oficjalne, koncerty, akcje społeczne organizowane w dniach 25 lipca – 7 sierpnia. Konkurs jest propozycją zarówno dla profesjonalistów jak i amatorów. Wiek ani doświadczenie fotograficzne nie mają znaczenia. Liczy się to, w jaki sposób uczestnicy konkursu uwiecznią rocznicę Powstania. Jury konkursu czeka na najlepsze zdjęcie, które można je wysyłać na adres foto@1944.pl.

Podczas wspomnianej konferencji w Muzeum Powstania Warszawskiego zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy, Karolina Bober, powiedziała:

Wydarzenia rocznicowe są okazją do refleksji i spotkania, ale też budowania wspólnoty wokół wartości, które kierowały Powstańcami. A naszym obowiązkiem jest pielęgnowanie pamięci i przekazywanie jej młodym ludziom, dlatego obchody mają charakter międzypokoleniowy i staramy się, żeby formy tego upamiętnienia były atrakcyjne. Wspaniale, że po raz kolejny Muzeum przygotowało projekt muzyczny realizowany przez cenionych i popularnych muzyków.

Piszący te słowa zwraca uwagę, że 1 sierpnia, o godz. 17:00, niemal w całym kraju można będzie usłyszeć dźwięk syren. Apeluję zatem o zatrzymanie się i uczczenie pamięci Bohaterów Powstania!