Bez kategorii

Obserwatorzy życia

miłość

Miłość i drzewa Anny Bernat – to dziewiąty tomik z Kolekcji Literatury, wydawanej przez Oddział Warszawski Stowarzyszenie Pisarzy Polskich i Instytut Literatury.

Autorka uczyniła swoimi bohaterami drzewa. Są wśród nich drzewa owocowe, leśne i przydrożne. Niemal każde z nich (niczym prawie wszyscy ludzie) ma swój przydomek: ufna/ jak kwitnąca jabłoń; niczyja grusza; stary jesion; przydrożna wierzba; brzoza do białości rozpalona; jarzębina nadziei; samotna sosna, złoty jesion i wierzba śmiejąca.

Do  niektórych drzew Anna Bernat zwraca się bezpośrednio (Jesteś stary i ślepy/ mój dębie). Poetka patrzy na rośliny w szerszym kontekście (Sad opustoszał, … pójść do parku). Widzi stojące (nomen omen) przed lasami zagrożenia: – Przymierze drwali/ pięść do pięści/ i elektryczne piłowanie/ to już ostatnia wycinka/całych połaci / nadziei. Opisuje cierpienie drzew (Dzisiaj wyrwano mi język/ i wypalono oczy). A przecież … drzewo ma tyle/ do rozdania/ żeby życie/ kwitło co roku.

W kilku wierszach Autorka bawi się słowem „liście”:

Teraz już nieważne/ co mówi-liście/ co robi-liście/ I nieważne nawet/ że kocha-liście/ kiedy już w proch/ się obróci-liście…;

by-liście/ ży-liście/ jak w listopadzie/ gni-liście/ wy-liście;

– … spadał opadał/ zanim go/ zauważy-liście/ policzy-liście/ (…)/ jak za książkę/ da-liście/ poleci-liście/ poeci-liście.

Warto zwrócić uwagę na utwór Wiosenne niebo, w którym pięknie został uchwycony początek wiosny: – Ni stąd ni zowąd/ suchy patyk zaczyna/ się poruszać/ pęcznieć/ prężyć się/ rozrastać/ Nie wiadomo kiedy/ rodzi się pączek/ a z pączka liść/ jak serce.

Druga część tomiku, Owocobranie – jak łatwo się domyślić – mówi o tym, co wymiernego drzewa nam przynoszą. Ale czy tylko? Mam wrażenie, że – pisząc o drzewach i owocach – Anna Bernat próbuje ludziom uświadomić fakt przemijania (Nie zdążysz się obejrzeć/ a już będzie twoja/ sosnowa/ deska/ grobowa; (…), żaden listek na zawsze/ nie należy do drzewa), zwraca uwagę na konieczność poszukiwania prawdy (Dokąd teraz Panie/ dlaczego/ i po co?), na niepewność losu (Nie wiesz nawet/ co będzie jutro) i wiele innych spraw. Autorka namawia ludzi do refleksji (Może mi uwierzysz/ że nie warto przejść życia/ suchą stopą bez złudzeń). Nazwałbym te wiersze uniwersalnym przesłaniem do ludzi.

Miłość i drzewa - okładka/ fot. Roman Soroczyński
Miłość i drzewa – okładka/ fot. Roman Soroczyński

Anna Bernat debiutowała w 1970 roku w konkursie Forum Poetów Hybrydy, zdobywając w nim wyróżnienie. Jest nazywana „poetką radiową”. W pełni zasługuje na to miano. Jej debiut radiowy – audycja poetycka Dałam ci dziewczynę – nastąpił rok później. Od tamtej pory stworzyła wiele słuchowisk poetyckich dla Teatru Polskiego Radia. Tworzy również programy telewizyjne dla dzieci oraz teksty utworów, które wykonują najlepsi polscy piosenkarze oraz… zespoły dziecięce. Jest również autorką tekstów kolęd i pastorałek oraz współscenarzystką i współautorką dialogów serialu „Klan”.

Maria Jentys-Borelowska pisała w liście do autorki:

– Aniu, masz dar dobierania i łączenia słów w taki sposób, że pomiędzy nimi, ponad nimi, wokół nich powstaje PRZESTRZEŃ CZYSTEJ, SUBSTANCJALNEJ POEZJI…

Z kolei Andrzej Appel napisał:

– Żeby mieć coś do powiedzenia, trzeba coś przeżyć, a przede wszystkim uważnie patrzeć. Bohaterowie wierszy Anny Bernat – jesiony, wierzby, topole – to uważni i cierpliwi obserwatorzy życia w rozmaitych jego przejawach. I choć mówią do nas ściszonym tonem – ledwie szmerem liści – ich głos jest doniosły.

Na obwolucie książki Miłość i drzewa jej wydawca poinformował, że wiersze z tego zbioru powstawały od początku twórczości Anny Bernat, a recytowali je najwybitniejsi aktorzy. Wcale się temu nie dziwię! Jestem wręcz przekonany, że każdy znajdzie w nich coś dla siebie.

Anna Bernat, Miłość i drzewa

Redakcja: Andrzej Appel

Korekta: Małgorzata Strękowska-Zaremba

Projekt graficzny i skład: Tunia

Ilustracje: Piotr Müldner-Nieckowski

Wydawca: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Warszawa i Instytut Literatury, 2020

ISBN: 978-83-959291-1-3 oraz 978-83-66359-88-8

Redakcja serii Kolekcja Literacka:

Piotr Müldner-Nieckowski

Anna Nasiłowska

Małgorzata Karolina Piekarska

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.